KBB Sözlüğü

KBB; kulak, burun, sinüsler, boğaz, larenks ve baş–boyun bölgesinin hastalıklarıyla ilgilenen tıp dalıdır.

Kulak Burun Boğaz (KBB) hastalıkları uzmanlığı; işitme, denge, koku, ses, yutma ve solunum yollarının üst bölümünü kapsayan medikal ve cerrahi tedavileri içerir. Uluslararası literatürde Otolaryngology – Head and Neck Surgery olarak adlandırılır.

Septoplasti, eğri burun bölmesini (septum deviasyonu) düzelterek burun tıkanıklığını gideren fonksiyonel bir KBB ameliyatıdır.

Septoplasti, dış burun şeklini değiştirmeden burun içindeki kıkırdak ve kemik bölmenin düzeltilmesidir. Ortalama 45–60 dakika sürer, genellikle aynı gün taburculukla sonuçlanır.

Rinoplasti, burnun dış görünümünü ve gerektiğinde solunum işlevini iyileştirmeye yönelik estetik–fonksiyonel cerrahidir.

Rinoplasti açık veya kapalı teknikle yapılabilir; burun sırtı, ucu ve kanat genişliği ile birlikte septum eğriliği aynı seansta düzeltilebilir (septorinoplasti).

Sinüzit, burun çevresindeki paranazal sinüslerin iltihaplanmasıdır; 12 haftadan kısa sürerse akut, daha uzunsa kronik olarak sınıflandırılır.

Akut sinüzit genellikle viral üst solunum yolu enfeksiyonunu izler; kronik sinüzit nazal polip varlığına göre alt gruplara ayrılır. Tedavide medikal yaklaşım ilk basamak, dirençli olgularda endoskopik sinüs cerrahisi (FESS) uygulanır.

Geniz eti, çocuklarda burnun arkasında bulunan lenfoid dokunun büyümesidir; ağız solunumu, horlama ve orta kulak iltihaplarına yol açabilir.

Adenoid hipertrofisi 3–7 yaş arasında sıktır. Endoskopik muayene ve gerektiğinde lateral grafiyle değerlendirilir; cerrahi tedavi adenoidektomidir.

Bademcik, boğazın iki yanında yer alan lenfoid dokulardır; tekrarlayan iltihaplanma veya çok büyüme tonsillektomi endikasyonudur.

Bademcik ameliyatı (tonsillektomi) yılda 7+ kez akut tonsillit, uyku apnesi veya peritonsiller apse öyküsünde endikedir. Modern teknikler (koblasyon, termal welding) iyileşmeyi hızlandırır.

İşitme kaybı; iletim tipi, sensörinöral veya mikst olabilir ve odyometri ile derecelendirilir (hafif, orta, ileri, çok ileri).

Yenidoğan işitme tarama programı (NIT), kalıcı işitme kayıplarının erken tespiti için ulusal protokol gereğidir. Erişkinlerde ani işitme kaybı bir KBB acilidir.

Obstrüktif uyku apnesi, uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan biçimde tıkanmasıdır; AHI ≥5 ile tanı konur.

Polisomnografi altın standarttır. Tedavi seçenekleri yaşam tarzı, CPAP cihazı, ağız içi aparey ve cerrahi (UPPP, hipoglossal sinir stimülasyonu) içerir.

Vertigo, çevrenin döndüğü algısıyla seyreden bir dengesizlik tipidir; periferik (vestibüler) veya santral kökenli olabilir.

En sık periferik vertigo nedeni Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo'dur (BPPV) ve Epley manevrasıyla tedavi edilir. Meniere hastalığı, vestibüler nörit ve labirentit diğer ana nedenlerdir.

Endoskopik burun muayenesi; ince, ışıklı bir endoskopla burun içi, nazofarinks ve sinüs ağızlarının değerlendirildiği ofis prosedürüdür.

Fleksibl veya rijit endoskoplarla yapılır; yetişkinlerde lokal anestezi ile birkaç dakikada tamamlanır ve sinüzit, polip, geniz eti gibi tanıların altın standardıdır.

Ventilasyon tüpü, kulak zarına yerleştirilen küçük bir tüptür; orta kulakta sıvı birikimini boşaltır ve hava dolaşımını sağlar.

Tekrarlayan otitis media ve seröz otitte uygulanır. Çoğu tüp 6–18 ay içinde kendiliğinden düşer; takip endoskopik veya otoskopik muayene ile yapılır.

Alerjik rinit, IgE aracılı bir burun mukoza iltihabıdır; hapşırma, akıntı, kaşıntı ve tıkanıklıkla karakterizedir.

Polen, ev tozu akarı, mantar ve hayvan epiteli en sık tetikleyicilerdir. Tanıda cilt prick testi veya spesifik IgE kullanılır; tedavide intranazal kortikosteroidler birinci basamaktır.